สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) นำโดย นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์ ผู้อำนวยการ สวรส. ผศ.ดร.จรวยพร ศรีศศลักษณ์ รองผู้อำนวยการ สวรส. นายธีรธัช กันตามระ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ สวรส. ดร.จุไรรัตน์ พรหมใจ ผู้จัดการงานวิจัย คุณวิทพงศ์ สินสูงสุด หัวหน้าฝ่ายนโยบายและแผน ร่วมเวทีรับฟังความเห็นร่างกรอบแผนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) พ.ศ. 2571-2575 จากทุกภาคส่วน ทั้งนี้แผนด้าน ววน. ชู 3 แกนหลัก ‘High Growth-Transform-Reform พลิกโฉมสู่เศรษฐกิจมูลค่าสูง คุณภาพชีวิตที่ดี และความมั่นคงของประเทศที่ยั่งยืน พร้อมยกระดับ ววน. สู่การวางรากฐานเศรษฐกิจใหม่อย่างยั่งยืน โดยมี ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานเปิดการประชุม เมื่อวันที่ 24 มิ.ย. 2569 ณ โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ แอท เซ็นทรัลพลาซ่า ลาดพร้าว กทม.

          ภายในการประชุม รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีกระทรวง อว. กล่าวระหว่างปาฐกถาพิเศษในหัวข้อ “ทิศทางและนโยบายการขับเคลื่อนวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สู่การสร้างโอกาสใหม่ในการพัฒนาประเทศ ตามแผนใหม่ ววน. ระยะ 5 ปี พ.ศ. 2571-2575” ว่างานวิจัยต้องไม่ใช่แค่ผลงานวิชาการ แต่คือ “เชื้อเพลิง” ขับเคลื่อนประเทศสู่การวางรากฐานเศรษฐกิจใหม่อย่างยั่งยืน ชี้ประเทศไทยหมดเวลาพึ่งพาอุตสาหกรรมยุคเก่า วิทยาศาสตร์และงานวิจัยระดับแนวหน้าต้องถูกประกอบเข้ากับความต้องการของตลาดโลก เพื่อสร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ที่ทรงพลัง

          ปัจจุบันกองทุน ววน. ยังมีงบประมาณไม่เพียงพอต่อการพลิกโฉมประเทศ จึงต้องระดมทุนก้อนใหม่หรือทำเชิงพาณิชย์เพื่อเชื่อมโยงสู่ตลาดและสังคม ดึงดูดเม็ดเงินลงทุนจากการร่วมลงทุนโดยเฉพาะจากต่างประเทศ ส่วนการขับเคลื่อนเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่จะมุ่งเป้าไปที่การเปลี่ยนสัญญาณอ่อนของโลกให้กลายเป็นโอกาสของสตาร์ทอัพไทย โดยยึด 3 ความท้าทายระดับชาติ ได้แก่ 1) สงครามเทคโนโลยีและ AI 2) การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และ 3) สังคมสูงวัยและช่องว่างระหว่างวัย พร้อมกับยกระดับอุตสาหกรรมสำคัญ อาทิ การเกษตร เร่งแก้ปัญหาคนทำเยอะแต่สัดส่วน GDP น้อย ด้วยการใช้นวัตกรรมสร้างมูลค่าเพิ่ม สุขภาพและการแพทย์ มุ่งทลายคอขวดด้านการวิจัยทางคลินิกเพื่อให้ได้สิทธิ สปสช. อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ เร่งสร้างนักออกแบบวงจรยุคใหม่เพื่อรองรับการลงทุนจากบริษัทยักษ์ใหญ่ เศรษฐกิจระดับพื้นที่ ใช้พื้นที่เป็นตัวตั้งในการสร้างชุมชนใหม่ แปรรูปสินค้า และเชื่อมโยงสู่การท่องเที่ยว
     
          “ววน. ต้องเป็นพื้นฐานของเศรษฐกิจและสังคมที่ยั่งยืน โดยกระทรวง อว. จะเป็นกระดูกสันหลังในทุกมิติ ยุทธศาสตร์อาจเหมือนเดิมแต่ต้องเพิ่มแผนปฏิบัติการ และมีการสื่อสารให้เกิดการให้ความเห็น เพื่อช่วยกันออกแบบแผน ววน. ของประเทศให้สามารถวิ่งไปข้างหน้าได้” รองนายกรัฐมนตรี กล่าว

          ทั้งนี้ ร่างกรอบแผนด้าน ววน. พ.ศ. 2571-2575 มุ่งสร้างการเปลี่ยนประเทศไทยสู่เศรษฐกิจมูลค่าสูง สร้างเทคโนโลยีของตนเอง เชื่อมโยงสู่ห่วงโซ่มูลค่าโลก แข่งขันได้ ประชาชนได้ประโยชน์ และประเทศพร้อมรับอนาคต เป็นพลังขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านของประเทศให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ใน 4 ประเด็นสำคัญ คือ 1) การสร้างความสามารถในการแข่งขันรูปแบบใหม่ 2) การสร้างความมั่นคงและความสามารถในการฟื้นตัวของประเทศ 3) การสร้างฐานรากแห่งอนาคตผ่านการลงทุนในคนการพัฒนาองค์ความรู้ใหม่ๆ  และ 4) โครงสร้างพื้นฐานและการเปลี่ยนองค์ความรู้ให้เกิดผลลัพธ์ที่จับต้องได้ต่อเศรษฐกิจและสังคม

          นอกจากนี้ ภายในการประชุมยังได้มีการจัดแสดงผลงานจากกองทุน ววน. เพื่อโชว์ให้เห็นถึงศักยภาพของงานวิจัยไทยในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศในหลากหลายมิติ โดย สวรส. ได้ร่วมจัดแสดงผลงานในโซนของ PMU จำนวน 2 ผลงาน ได้แก่ 1) ชุดตรวจคัดกรองโรคพยาธิใบไม้ตับแบบรวดเร็ว (OV-ATK) ซึ่ง สวรส. โดย นพ.ศุภกิจ และ ดร.จุไรรัตน์ ได้นำเสนอให้เห็นถึงการนำชุดตรวจไปใช้จริงในการคัดกรองกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ และ 2) ชุดตรวจคัดกรองไต ซึ่งผ่านการขึ้นทะเบียนเครื่องมือแพทย์จาก อย. แล้ว มีความแม่นยำสูง และใช้งานได้อย่างสะดวก ทำให้ประชาชนสามารถเฝ้าระวังโรคไตเรื้อรังเบื้องต้นได้ด้วยตนเอง