การศึกษาสถานการณ์การให้บริการสุขภาพกับชาวกัมพูชาที่ชายแดนไทย-กัมพูชา : กรณีศึกษา จังหวัดสระแก้ว จันทบุรี และตราด กระทรวงสาธารณสุข ปี 2556

หมวดหมู่กลาง 
เขียนโดย
webmaster
เมื่อวันที่
2014-01-29 11:42
แท็ก 
การศึกษาสถานการณ์การให้บริการสุขภาพกับชาวกัมพูชาที่ชายแดนไทย-กัมพูชา : กรณีศึกษา จังหวัดสระแก้ว จันทบุรี และตราด กระทรวงสาธารณสุข ปี 2556
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
เพื่อศึกษาทบทวนทางเลือกของระบบการจ่ายค่าตอบแทน จัดทำภาพอนาคตของระบบการสร้างแรงจูงใจและใช้กระบวนการสานเสวนาหาทางออกอันจะนำไปสู่ข้อยุติในการตัดสินใจด้วยฉันทามติ
จำนวนผู้อ่าน
2742
Title:  การศึกษาสถานการณ์การให้บริการสุขภาพกับชาวกัมพูชาที่ชายแดนไทย-กัมพูชา : กรณีศึกษา จังหวัดสระแก้ว จันทบุรี และตราด กระทรวงสาธารณสุข ปี 2556
Authors:  สุวารี เจริญมุขยนันท
ถาวร สกุลพาณิชย์
พัชนี ธรรมวันนา
อนุชิต สว่างแจ้ง
ณัฐธิดา สุขเรืองรอง
Issue Date:  Nov-2013
Publisher:  สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข
สำนักงานวิจัยเพื่อการพัฒนาหลักประกันสุขภาพไทย
Abstract: 

          รายงานนี้ได้ค้นพบสาระสำคัญดังนี้คือ

           1. สถานการณ์การใช้บริการสุขภาพของผู้ป่วยกัมพูชาในโรงพยาบาลรัฐที่อยู่ชายแดนของประเทศไทย
            ผู้ป่วยชาวกัมพูชาที่ใช้บริการสุขภาพในโรงพยาบาลรัฐที่อยู่ชายแดนของประเทศไทย มีที่มาแบ่งเป็น 5 ประเภท ได้แก่
                 1)  ชาวกัมพูชาที่ข้ามพรมแดนมาใช้บริการสุขภาพ
                 2)  ชาวกัมพูชาที่ขึ้นทะเบียนเป็นแรงงานต่างชาติทำงานในประเทศไทย
                 3)  ชาวกัมพูชาที่มีถิ่นที่อยู่ในพื้นที่บริเวณชายแดนในประเทศไทยอย่างถาวรแต่ไม่ได้มีเลขประจำตัว 13 หลัก
                 4)  ชาวกัมพูชาที่เป็นแรงงานแต่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนและ/หรือเป็นผู้ติดตามแรงงานต่างชาติเข้ามาในประเทศไทย
                 5)  ชาวกัมพูชาที่เกิดและโตในประเทศไทยแต่ยังไม่ได้รับสิทธิ์เป็นคนไทย 

            กลุ่มผู้ใช้บริการสุขภาพที่ไม่เป็นภาระค่าใช้จ่ายในสถานการณ์การเงินการคลังของโรงพยาบาล ได้แก่ ชาวกัมพูชาที่ขึ้นทะเบียนเป็นแรงงานต่างชาติทำงานในประเทศไทย  เนื่องจากมีหลักประกันสุขภาพเมื่อมาใช้บริการ นอกจากกลุ่มนี้แล้ว กลุ่มอื่นมีโอกาสสร้างภาระค่าใช้จ่ายในการใช้บริการได้ทั้งสิ้น โดยเฉพาะผู้ที่ใช้บริการสุขภาพประเภทผู้ป่วยใน 

            โรคที่เป็นสาเหตุของการใช้บริการสุขภาพเป็นลำดับแรก ได้แก่ กลุ่มการคลอดและการตั้งครรภ์ ส่วนโรคอื่นๆ ที่ตามมา ได้แก่ โรคระบบทางเดินหายใจ โรคระบบทางเดินอาหาร และการบาดเจ็บ โดยเหตุผลหลักของ การมาใช้บริการคือ ความสะดวกในการเข้าถึงบริการ ความมั่นใจต่อการให้บริการ และความรุนแรงของโรค

             ปัญหาภาระค่าใช้จ่ายที่ไม่สามารถเรียกเก็บได้ มักจะเกิดกับผู้ป่วยในที่ต้องนอนรักษาตัวในโรงพยาบาลเป็นเวลานาน ทำให้โรงพยาบาลประจำจังหวัดหรือโรงพยาบาลระดับอำเภอจะรับภาระค่าใช้จ่ายดังกล่าวนี้มากกว่าโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ซึ่งไม่มีบริการผู้ป่วยใน ส่วนการบริหารจัดการเพื่อแก้ปัญหาสถานการณ์การเงินการคลังของโรงพยาบาลในส่วนที่เกี่ยวข้องผู้ป่วยต่างชาติ จะเป็นการบริหารจัดการของแต่ละพื้นที่ ไม่มีรูปแบบที่แน่นอนแต่สิ่งที่คล้ายคลึงกันคือ จัดระบบการชำระเงินผู้ป่วยในของผู้ป่วยต่างชาติเป็นจ่ายทุกวันแทนการจ่ายครั้งเดียวเมื่อจำหน่ายกลับ

             โรงพยาบาลหลายแห่งมีการปรับตัวเพื่อแก้ไขปัญหาสถานการณ์การเงินของโรงพยาบาลที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการผู้ป่วยชาวกัมพูชารูปแบบทั่วไปที่พบคือ ขั้นตอนการจ่ายค่าบริการผู้ป่วยใน รูปแบบพิเศษที่พบ 2 รูปแบบคือ รูปแบบแรกมีการประสานงานกับองค์กรเอกชนเพื่อจำแนกผู้รับผิดชอบแรงงานต่างชาติที่ไม่ขึ้นทะเบียนกรณีมีความเจ็บป่วย และรูปแบบที่สองมีการพัฒนาขั้นตอนการบริการและพัฒนาระบบประกันสุขภาพในรูปแบบเฉพาะพื้นที่ เพื่อสามารถให้บริการสุขภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพ

              2. ประเด็นความเป็นไปได้ในการพัฒนาระบบสาธารณสุขของประเทศกัมพูชา โดยการสนับสนุนจาก ประเทศไทย
               ด้วยลักษณะบริบททั้งด้านสังคม วัฒนธรรม และระบบบริการสาธารณสุขที่มีความแตกต่างกัน ระหว่างไทยและกัมพูชา ทำให้ไม่สามารถพัฒนาระบบบริการสาธารณสุขของกัมพูชาให้มีลักษณะหรือรูปแบบ เหมือนหรือมากกว่าประเทศไทยได้ในสถานการณ์ปัจจุบัน แต่การช่วยเหลือทางด้านการบริการทางการแพทย์ โดยมีหลักการให้ประเทศกัมพูชาต้องพึ่งพิงประเทศไทยหรือต้องให้ประเทศไทยช่วยเหลือทุกอย่างเป็นเหตุผลที่ไม่สมควร เนื่องจากประเทศกัมพูชามีทรัพยากรที่สามารถพัฒนาศักยภาพให้ทัดเทียมหรือสูงกว่าประเทศไทยได้ในอนาคต ประกอบกับสถานการณ์การเงินการคลังของประเทศไทยมีข้อจำกัดทำให้ไม่สามารถใช้รูปแบบให้ความช่วยเหลือเช่นนั้นได้ ดังนั้นทางออกของการพัฒนาระบบบริการสาธารณสุขของประเทศกัมพูชาคือ ช่วยสนับสนุนบริการหรือกิจกรรมบางอย่างที่ประเทศกัมพูชายังไม่พร้อมในขณะนี้ เช่น ระบบการสำรองเลือด การฝึกอบรมหรือพัฒนาบุคลากรเฉพาะทาง การสนับสนุนกิจกรรมหรือบุคลากรเฉพาะทางเพื่อประสานความสัมพันธ์และสร้างความมั่นใจให้กับผู้ใช้บริการ รวมถึงช่วยผลักดันให้ประเทศกัมพูชาพัฒนาระบบการส่งต่อและรับกลับ เพื่อประสานการทำงานในการให้บริการสุขภาพอย่างต่อเนื่องกับประเทศไทย หรือประเทศเพื่อนบ้านอื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพจึงจะเป็นการช่วยพัฒนาระบบบริการสาธารณสุขของประเทศกัมพูชาได้อย่างยั่งยืน

              3. ประเด็นที่ต้องได้รับการพัฒนาอย่างเร่งด่วนสำหรับระบบบริการสาธารณสุขของประเทศไทย
               ปัญหาที่ทำให้ไม่สามารถวางแผนและจัดการการบริการด้านสาธารณสุขได้อย่างเหมาะสมคือ การไม่รู้ ขนาดของประชากรที่แท้จริง การจำแนกบุคคลโดยใช้ภาพถ่ายและชื่อ-สกุล ทำให้มีการซ้ำซ้อนของบุคคลได้ โดยง่าย จึงควรพัฒนาเทคโนโลยีที่สามารถจำแนกบุคคลได้อย่างจำเพาะในการจัดเก็บข้อมูลคนต่างชาติ
               สำหรับปัญหาข้อมูลในระบบบริการสาธารณสุขเป็นผลสืบเนื่องมาจากการไม่สามารถจำแนกบุคคลของคนต่างชาติได้อย่างชัดเจนและถูกต้อง คือทำให้การวางแผนด้านการควบคุมและป้องกันโรค การใช้ทรัพยากรด้านการแพทย์ไม่มีประสิทธิภาพอย่างเต็มที่ ระบบการจัดเก็บข้อมูลผู้ป่วยต่างชาติในโรงพยาบาลบางแห่งที่ยังขาดความถูกต้องและการนำไปใช้งานอย่างเหมาะสม การกำหนดหัวข้อและรายละเอียดในการจัดเก็บข้อมูลของผู้ป่วยต่างชาติในแต่ละโรงพยาบาลมีความแตกต่างกัน ทำให้โรงพยาบาลบางแห่งไม่สามารถนำข้อมูลมาใช้ในการวางแผนการบริการสุขภาพสำหรับผู้ป่วยต่างชาติได้ทันที
               ปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่ทำให้การดำเนินงานด้านบริการสาธารณสุขสำหรับผู้ป่วยต่างชาติขาดความสมบูรณ์พร้อม คือการมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับคนต่างชาติหลายหน่วยงาน เช่น หน่วยงานตรวจคนเข้าเมือง หน่วยงานด้านความมั่นคง หน่วยงานด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ซึ่งหน่วยงานแต่ละด้านมีการทำงานที่ประสานเชื่อมโยงกันค่อนข้างน้อย

                4. ประเด็นการพัฒนาระบบบริการสุขภาพในชุมชนด้วยพนักงานสุขภาพชุมชนต่างด้าว (พสต.)
                การให้บริการสุขภาพในชุมชนด้านการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคสำหรับคนต่างด้าวที่เข้ามาทำงานในประเทศไทยด้วยพนักงานสุขภาพชุมชนต่างด้าว (พสต.) นั้น ความสำเร็จของการดำเนินงานในประเทศไทยขึ้นกับปัจจัยหลัก 3 ประการคือ
                ประการแรก  ด้านการสนับสนุนให้มีบริการ ปัจจุบันการจัดบริการด้วย พสต. เป็นการดำเนินงานผ่านองค์กรที่มิใช่รัฐเนื่องจากระเบียบตามกฎหมายของรัฐไม่สามารถจัดจ้างหรือบรรจุบุคลากรที่เป็นคนต่างด้าวเข้ามาทำงานในองค์กรของรัฐได้ ดังนั้นหากจะให้การจัดบริการด้วย พสต.ยังคงอยู่ องค์กรที่รับผิดชอบต้องได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง
                ประการที่สอง  ด้านความพร้อมของบุคลากร  เนื่องจากในบางพื้นที่สรรหาคนที่มีความสนใจทำงานเป็น พสต. มีความลำบากมาก เป็นเหตุให้ไม่มี พสต. ในพื้นที่นั้น อีกทั้งการจะปฏิบัติงานเป็น พสต .ต้องมีคุณสมบัติที่เหมาะสม หาก พสต.ที่คัดเลือก เข้ามาปฏิบัติงานมีคุณสมบัติไม่ได้ตามที่ควรจะเป็น จะส่งผลให้พสต.ขาดแรงจูงใจที่จะปฏิบัติงานต่อไปในอนาคต ปัญหาในปัจจัยข้อนี้ยังไม่สามารถแก้ไขได้อย่างยั่งยืน เนื่องจากเป็นปัจจัยส่วนบุคคลต้องอาศัยความสนใจและทัศนคติของผู้ที่จะเข้ามาเป็น พสต.
               ประการสุดท้าย ความเหมาะสมในบริบทของพื้นที่ พื้นที่ที่มีความเหมาะสมในการดำเนินงานของ พสต.คือ มีการรวมกลุ่มของคนต่างด้าวอยู่ร่วมกันเป็นชุมชน และเป็นการรวมกลุ่มที่อยู่ต่อเนื่องกันเป็นระยะเวลายาวนาน มีนายจ้างชัดเจน เช่น ชุมชนประมง ชุมชนคนงานในโรงงาน เป็นต้น ในขณะที่ชุมชนที่รวมกลุ่มในระยะเวลาสั้นๆ หรือรวมกลุ่มตามฤดูกาลจะดำเนินงาน พสต. ได้ยากกว่า เช่น แรงงานสวนผลไม้ แรงงานที่เป็นลูกจ้างอิสระไม่มีนายจ้างชัดเจน การจัดการให้มีบริการ สุขภาพด้วย พสต. จึงต้องพิจารณาความเหมาะสมของพื้นที่ด้วย
               สำหรับการนำรูปแบบของพสต.ไปประยุกต์ใช้ประเทศกัมพูชาในลักษณะที่มีความคล้ายคลึงกับอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) อาจมีความเป็นไปได้หากได้รับการสนับสนุนทรัพยากรจากองค์กรที่มิใช่ของรัฐ เพื่อสร้างแรงจูงใจอย่างต่อเนื่องให้กับผู้ที่มาทำหน้าที่ เช่นเดียวกับ อสม.ในประเทศไทยที่แม้จะได้ชื่อว่าเป็น อาสาสมัคร แต่ได้รับการสนับสนุนค่าใช้จ่ายให้มีค่าตอบแทนและสวัสดิการสำหรับผู้ทำหน้าที่จากภาครัฐ

Download:   hs2091.zip  สมัครสมาชิกก่อนดาวน์โหลด(signup free)
(สมัครสมาชิกได้ที่ http://kb.hsri.or.th/dspace/register-hsri)

 

แสดงความคิดเห็น

Filtered HTML

  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • HTML tags will be transformed to conform to HTML standards.

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.