การมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขและชุมชนในการป้องกันและเฝ้าระวังโรคติดเชื้อไวรัสโควิด 19 โดยใช้ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์

เขียนโดย
webmaster
เมื่อวันที่
05 May 2021
Default image
ให้คะแนน
Average: 2 (1 vote)
จำนวนผู้อ่าน
352

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) และชุมชนในการป้องกันและเฝ้าระวังโรคติดเชื้อไวรัสโควิด 19 โดยใช้ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์และสังเคราะห์ข้อเสนอเชิงนโยบายในการปรับบทบาทของ อสม. เพื่อสร้างความเข้มแข็งของระบบสุขภาพชุมชนในการคัดกรองโรคติดเชื้อไวรัสโควิด 19 ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม กระบวนการวิจัยแบ่งเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 พัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของ อสม. และชุมชน ในการป้องกันและเฝ้าระวังโรคติดเชื้อไวรัสโควิด 19 โดยใช้ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ และ ระยะที่ 2 ประเมินผลและสังเคราะห์ข้อเสนอเชิงนโยบายในการปรับบทบาทของ อสม. และชุมชน เพื่อสร้างความเข้มแข็งของระบบสุขภาพชุมชนในการป้องกันและเฝ้าระวังโรคติดเชื้อไวรัสโควิด 19 โดยพื้นที่วิจัย คือ 2 อำเภอในจังหวัดนครสวรรค์ กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชน อสม. เจ้าหน้าที่สาธารณสุขประจำโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) หรือ ศูนย์สุขภาพชุมชน คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับตำบล (พชต.) ผู้บริหารสาธารณสุขระดับจังหวัดและนักวิชาการ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แบบสนทนากลุ่มและระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยวิธีสรุปเนื้อหา วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัย พบว่า 1) รูปแบบการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขและชุมชน ในการป้องกันและเฝ้าระวังโรคติดเชื้อไวรัสโควิด 19 ประกอบด้วย กระบวนการเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของ อสม. และวิธีการดำเนินการป้องกันและเฝ้าระวังโรค 2) ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์เพื่อใช้ในป้องกันและเฝ้าระวังโรคติดเชื้อไวรัสโควิด19 โดยชุมชนได้พัฒนาเป็นแอปพลิเคชันชื่อ “EpiScanCovid19” ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ มินิแอปพลิเคชัน (สำหรับ อสม. กรอกข้อมูลการเฝ้าระวังโรค วิเคราะห์ความเสี่ยงรายบุคคล แสดงคำแนะนำในการดูแลตนเอง รายงานสถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโควิด 19 และพฤติกรรมเสี่ยงของประชาชน) และเว็บแอปพลิเคชัน (สำหรับเจ้าหน้าที่ รพ.สต./พชต. แสดงข้อมูลสถานการณ์ความเสี่ยงของโรคติดเชื้อไวรัสโควิด19 ในพื้นที่และกำกับติดตามการดำเนินงานของอสม.). 3) ประสิทธิผลการใช้ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ในการเฝ้าระวังและป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโควิด19 พบว่า อสม. รับรู้ความเสี่ยงและให้คำแนะนำการปฏิบัติตนแก่ประชาชนได้ ส่งข้อมูลความเสี่ยงไปยัง รพ.สต. ได้อย่างรวดเร็ว และ รพ.สต. ติดตามการทำงานของ อสม. ได้ และรับทราบสถานการณ์ความเสี่ยงในพื้นที่ ทั้ง อสม. และ รพ.สต. พึงพอใจต่อแอปพลิเคชันในระดับดีขึ้นไป ร้อยละ 85 ผลลัพธ์ที่เกิดกับ อสม. และชุมชน สามารถค้นหาผู้ติดเชื้อ/ผู้สัมผัสเชื้ออย่างรวดเร็วและควบคุมการแพร่กระจายเชื้อในพื้นที่ได้ ชุมชนตื่นรู้สถานการณ์ความเสี่ยงในพื้นที่และวางแผนป้องกันการแพร่ระบาดของโรค 4) ข้อเสนอเชิงนโยบาย ประกอบด้วย ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของ อสม. ในการเฝ้าระวังโรคเชิงรุก สนับสนุนให้มีการใช้แอปพลิเคชัน “EpiScanCovid19” จัดให้มีการพัฒนาศักยภาพของบุคลากรนักจัดการข้อมูล จัดให้มีระบบการเฝ้าระวังและป้องกันโรคเฉพาะพื้นที่ และการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานเกี่ยวกับการใช้แอปพลิเคชัน การเฝ้าระวังเชิงรุกและป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโควิด19 โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนร่วมกับการใช้แอปพลิเคชัน “EpiScanCovid19” เป็นกลยุทธ์ที่สำคัญที่จะหยุดยั้งการแพร่กระจายของโรคได้ จึงเป็นความท้าทายของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานป้องกันโรค ที่ร่วมสนับสนุนให้ดำเนินการอย่างต่อเนื่องและขยายผลไปประยุกต์ใช้ในการป้องกันโรคที่เป็นปัญหาสำคัญของประเทศอย่างเฉพาะเจาะจงกับสภาพปัญหาและบริบทเชิงพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล